لینک کوتاه:
https://hrhome.ir/?p=13966استراتژیهای زیادی هستند که هیچگاه پیاده نشده و یا به دلیل مواجهی با موانع، تحقق پیدا نکردهاند. برای آنکه نیات استراتژیک (چشمانداز، استراتژیها و اهداف استراتژیک، تصمیمات استراتژیک) تبدیل به نتایج استراتژیک شود، راهی طولانی و پیچیده پیش روی کسبوکارها قرار دارد.
بخش مهمی که معمولا مدیران کمتر به آن توجه میکنند، سازوکارها و فرایندهای لازم برای جاریسازی استراتژی است. کسبوکارها زمان زیادی را صرف تحلیلو تدوین استراتژیهای مختلف میکنند. در حالیکه چالشهای اساسی مدیریت استراتژیک بیشتر از این که مربوط به مرحلهی تدوین استراتژی باشد در اجرای استراتژیها پنهان است. کتاب «جاریسازی استراتژی» سعی دارد تا با ارائهی مدلی جامع، چالشهای اجرای استراتژی را برای سازمانها رفع کند.
دکتر لشکربلوکی دربارهی کتاب جاریسازی استراتژی میگوید:«کتابها و منابع موجود در زمینهی جاریسازی استراتژی متنوعاند و به خاطر حرفه و تحصیلاتم منابع مختلف را مرور کردهام، اما سعی کردم این کتاب متفاوت با بقیه باشد: کمی سادهتر بنویسم، کمی کاربردیتر و ملموستر، کمی خلاصهتر و اندکی جامعتر. سعی کردم چارچوبی جامع، کاربردی و گام به گام برای جاریسازی استراتژی فراهم کنم.»
نام کتاب: جاریسازی استراتژی
نویسنده: مجتبی لشکر بلوکی
مترجم: —
دستهبندی موضوعی: استراتژی/ مدیریت استراتژیک
انتشارات: انتشارات آریانا قلم
تاریخ میلادی انتشار: ۲۰۲۰
تاریخ شمسی انتشار: ۱۴۰۱
شابک: ۰-۷۸-۷۶۷۷-۶۰۰-۹۷۸
تعداد صفحات: ۳۶۰
کشور: ایران
زبان کتاب: فارسی
قطع کتاب: رقعی
کلیدواژه: برنامهریزی راهبردی/ برنامه ریزی استراتژیک / مدیریت استراتژیک
دکتر مجتبی لشکربلوکی، نویسنده و مشاور مدیریت، دانشآموخته دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه شهید بهشتی در رشتههای مهندسی صنایع و مدیریت استراتژیک است. وی شش سال به عنوان مشاور سه وزیر اقتصاد (دکتر طیبنیا، دکتر کرباسیان و دکتر دژپسند) فعالیت کرده و عضو هیئتمدیره بانک صادرات و شرکت سرمایهگذاریهای خارجی ایران (ایفیک) بوده است. همچنین، دکتر لشکربلوکی عضو هیئت علمی مدعو دانشگاه صنعتی شریف بوده و سابقه تدریس در دانشگاههای امیرکبیر، تهران، علوم اقتصادی و … را دارد.
او با تجربه حضور در بیش از ۳۵ پروژه سیاستگذاری، برنامهریزی استراتژیک و مهندسی سازمان، به عنوان مشاور و مدرس توانمند و عملگرا شناخته میشود. دکتر لشکربلوکی در حوزههای استراتژی و سرمایهگذاری فعالیت میکند و به آموزش و مشاوره در این زمینهها مشغول است.
کتابهای او نیز به خوانندگان کمک میکند تا با مفاهیم استراتژیک و مدیریت به صورت عمیقتر آشنا شوند. برخی از آثار برجسته او عبارتند از:
- ذهن استراتژیست: این کتاب به شما میآموزد چگونه استراتژیک بیاندیشید. حتی اگر به استراتژی علاقهای ندارید، تفکر استراتژیک را فرا خواهید گرفت.
- هنر رقصیدن با استراتژی: در این کتاب با برنامهریزی استراتژیک مدرن و چهار چشمه جوشان استراتژی آشنا میشوید.
- جاریسازی استراتژی: این کتاب به شما یاد میدهد چگونه استراتژی خود را در عمل محقق کنید.
- کنترل و پایش استراتژی: یاد میگیرید چگونه سازمان را تحت کنترل درآورده و از صحت استراتژی و کیفیت اجرای آن اطمینان حاصل کنید.
- جعبه ابزار استراتژی: با تکنیکها، ابزارها و مدلهای مورد نیاز یک استراتژیست، مدیر دفتر استراتژی، مشاور استراتژی و کارشناس استراتژی آشنا میشوید.
علاوه بر تدریس و نوشتن، دکتر لشکربلوکی علاقهمند به مطالعه، شهرگردی، نقد فیلم، و تحلیلهای سیاسی-اقتصادی-اجتماعی است. او به باور دارد که مطالعه زندگینامههای آدمهای معمولی میتواند شیرین و جذاب باشد و بر همین اساس بخش زندگی شخصی خود را در سایت قرار داده است تا افرادی که علاقهمندند بیشتر با او آشنا شوند، این فرصت را داشته باشند.
فرهنگ بهصورتی کاملاً زیرپوستی و بدون آنکه بدانیم یا بخواهیم روی تصمیمات، ترجیحات و اقدامات ما تأثیر میگذارد. گاهی اوقات من برای یک رفتار تصمیمگیری میکنم مثلاً تصمیمگیری میکنم که پولم را در بانک الف بگذارم یا ب. اما بسیاری از رفتارها و انتخابهای ما ناخودآگاه است مثلاً اینکه تند رانندگی کنم یا کند؟ در سازمان مشارکت کنم یا نکنم؟ به مشتری احترام بگذارم یا نگذارم. فرهنگ خود را در همین تصمیمات، ترجیحات و اقدامات ناخودآگاه جمعی ما نشان میدهد. در قبیلهای که فرهنگ ازدواج درونقبیلهای وجود ندارد، شما آزادانه و آگاهانه همسرتان را انتخاب میکنید اما در قبیلهای که فرهنگ ازدواج درونقبیلهای وجود دارد ناخودآگاه تصمیمات و انتخابهای شما مشخص میشود.
فرهنگ سازمان بهصورت ناخودآگاه به کارکنان می گوید چگونه رفتار کنند. فرهنگ راهنمای پنهان مدیران و کارکنان در تعیین اولویتهای مربوط به کارشان است. فرهنگ بهصورت ناآشکاری تصمیمات و اقدامات اعضای سازمان را رقم میزند و هدایت می کند. پس فرهنگ ذاتاً خاصیت هدایت کنندگی دارد. ازطرفی استراتژی نیز برای این طراحی شده است که سازمان را بهسمت خاصی هدایت کند. حال اگر که فرهنگ سازمان با استراتژی ناسازگار باشد بین این دو جنگی پنهان درمیگیرد که بسته به قوت و ضعف فرهنگ و ضرورت استراتژی یکی از این دو با وارد کردن هزینههایی به سازمان برنده میشود و درنتیجه سکان هدایت سازمان را در دست میگیرد؛ چهبسا که فرهنگ بر استراتژی پیروز شود و استراتژیستها را در دسترسی به اهداف خود ناکام بگذارد. ولی اگر این دو عامل هدایت کننده سازگار و همسو باشند باید به اجرای استراتژی امید داشت. چراکه بررسی ها و تجربیات نیز نشان میدهد که فرهنگ در نهادینه کردن استراتژی شرکت نقش بسیار مهمی دارد. پس باید بین این دو عامل قدرتمند تعامل و همسویی ایجاد کرد. روشن است که بیان این موضوع بسیار ساده است، اما اجرای آن فوقالعاده مشکل است. این چالش در این فصل تحلیل خواهد شد.
برای دستیابی به موفقیت استراتژیک نیازمند آنیم که ۱) تصمیمات استراتژیک بگیریم؛ ۲) تصمیمات استراتژیک را به تغییرات استراتژیک تبدیل کنیم؛ ۳) از صحت تصمیمات استراتژیک و کیفیت تغییرات استراتژیک اطمینان حاصل کنیم. به نیاز شماره ۱ «مدل موعود» پاسخ میدهد و جوشش استراتژی را پیشنهاد میکند. (عامدانه از واژه «برنامهریزی استراتژیک» استفاده نشده است.) این مدل در کتاب هنر رقصیدن با استراتژی تشریح شده است. پاسخ نیاز شماره ۲ را «مدل متا» تئوریزه میکند. این مدل در کتاب جاریسازی استراتژی معرفی و تشریح شده است. پاسخ نیاز شماره ۳ را «مدل مکپا» تشریح میکند که در این کتاب تشریح میشود. چهارچوب ذهن استراتژیست (هوش استراتژی) و قواعد استراتژی شرایط ذهنی و عینی لازم را برای پیشبرد موفقیتآمیز این سه مدل در عرصه عمل تبیین میکنند که در دو کتاب پیش گفته و همچنین در کتاب ذهن استراتژیست تشریح شدهاند. توضیح بیشتر آنکه رابطه بین این سه مدل (موعود، متا و مکپا) در متامدل دیاموند تبیین شدهاند. متامدل دیاموند یک مدل مجزا نیست بلکه مدلهای مرتبط با پیدایش، پیادهسازی و پایش استراتژی را کنار هم گذاشته است و جایگاه هوش استراتژی (ذهن استراتژیست) و قواعد استراتژی را تبیین کرده است.
تاکنون کتابهای متنوعی در زمینهی برنامهریزی استراتژیک نوشته شده است و نهادهای مختلف زمانهای زیادی را برای تحلیل، بررسی و درآخر تدوین استراتژی صرف کردهاند. اما آیا همهی این تلاشها موفق بوده و به نتیجه رسیدهاند؟ برخی این شکستها را ناشی از ضعف در تدوین برنامهها میدانند، اما بر اساس آمار ارائهشده در کتاب جاریسازی استراتژی درصد زیادی از این ناکامیها به اجرا نشدن یا اجرای اشتباه این برنامهها برمیگردد. سازوکارها و فرآیندهای لازم برای جاریسازی استراتژی، نکتۀ مهمی است که مدیرها معمولاً از آن غافل هستند.
اصولاً چالشهای اساسی مدیریت بیش از این که مربوط به مرحلۀ تدوین استراتژی باشد، در اجرای استراتژیها نهفته است. بررسیها طی چند ساله گذشته نشان میدهند که درصد قابلتوجهی از شرکتها به اهداف خود دست پیدا نمیکنند. مطالعات نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد علت شکست استراتژیها در جاریسازی آنها است. مشکل واقعی، استراتژیِ بد نیست بلکه اعمال بد آن است. یک برنامه بدون اجرا قادر به ایجاد تغییر در یک مجموعه نیست و توانایی اجرای برنامه به مراتب مهمتر از کیفیت خود برنامه است.
متأسفانه همیشه از کارمندان خواسته میشود همان سیاستی را اجرا کنند که کسان دیگری آن را طرح کردهاند. ممکن است این کارمندان حتی نتوانند این سیاست را دریابند و همین موضوع باعث میشود اجرای یک استراتژی تقریباً غیرممکن شود. پس چگونه میتوان به گونهای به کارمندان اجرایی سازمان کمک کرد تا نه فقط استراتژی را درک کنند، بلکه از آن پشتیبانی نیز به عمل آورند.
استراتژی یک پدیدۀ جدا و منزوی نیست؛ بلکه بخش مهمی از دستورالعملی است که یک سازمان به کارمندان اجرایی و بخشهای دیگر میدهد. این نقشۀ ترسیمشده تصویری را از آینده نشان میدهد که به اشخاص کمک میکند تا جهتگیری درستی در اجرای امور داشته باشند و از مسیر اصلی و اهداف مجموعه فاصله نگیرند.
مجتبی لشکربلوکی در کتابش نشان میدهد که اجرای درست استراتژی فرآیندی بعد از برنامهریزی استراتژیک نیست بلکه همزمان با آن و تصمیمگیری شروع میشود. و برای تدوین و اجرای یک برنامه باید تعامل درستی بین کارکنان یک مجموعه به وجود بیاید تا شکاف بین ایده و اجرا پوشانده شود. نویسنده سعی کرده با برنامهای جامع و عملیاتی، به نقاط ضعف سازمانها اشاره کند و برای حل آنها راهکارهای درستی ارائه دهد.
| کتاب کاغذی: | کتاب صوتی: | کتاب الکترونیکی: |
|