لینک کوتاه:
https://hrhome.ir/?p=13446مدل CIPP یک چارچوب ارزیابی برای برنامههای آموزشی و پروژههای توسعهای است که توسط Daniel Stufflebeam ابداع شد. مدل CIPP که مخفف Context, Input, Process, Product است، یک چارچوب ارزیابی است و نه یک مجموعه فرمول. این مدل، ارزیابی را به عنوان یک فرایند تحلیلی و قضاوتی تعریف میکند که مستلزم جمعآوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات مرتبط است، تا بتوان در مورد ارزش یک برنامه یا پروژه تصمیمگیری کرد. در واقع در ارزیابی اثربخشی آموزش با استفاده از مدل CIPP، بیشتر به جمعآوری دادهها، تجزیه و تحلیل آنها، و تطبیق دادهها با اهداف آموزشی مورد نظر توجه میشود تا به جای استفاده از فرمولهای ریاضی، تصویر کلی از اثربخشی آموزش با توجه به اهداف و انتظارات خاص یک سازمان ایجاد شود. این مدل در واقع به چهار بخش اصلی: محتوا (Context), ورودی (Input), فرایند (Process) و محصول (Product) تقسیم میشود، که هر کدام به ابعاد مختلف یک برنامه آموزشی میپردازند و به سنجش اثربخشی یا کارایی آن کمک میکنند. در زیر به توضیح هر بخش میپردازیم:
-
محتوا (Context):
این بخش به ارزیابی نیازها، مشکلات، و فرصتها در زمینه مورد نظر میپردازد. قبل از شروع هر برنامهای، باید تعریف درستی از محیط و شرایط موجود دریافت کرد تا متوجه شد که آیا برنامه آموزشی پاسخگوی نیازهای واقعی است یا خیر.
-
ورودی (Input):
در این بخش، منابع، استراتژیها، و برنامهریزیهای مربوط به برنامه آموزشی ارزیابی میشوند. به عبارت دیگر، مورد بررسی قرار دادن اینکه آیا برنامه آموزشی با استفاده از بهترین روشها و مواد طراحی شده است یا خیر. همچنین بررسی میکند که آیا بودجه و سایر منابع به خوبی تخصیص یافتهاند یا نه.
-
فرایند (Process):
این جزء به بررسی فرایندهای واقعی اجرای برنامه آموزشی میپردازد. این شامل چگونگی اجرای برنامه، نظارت بر آن، و شناسایی موانع یا مسائلی است که ممکن است در طول فرایند پیش بیاید.
-
محصول (Product):
آخرین بخش، به نتایج مستقیم یا غیرمستقیم برنامه میپردازد. این شامل ارزیابی دستاوردها، اثرات، و تأثیرات برنامه آموزشی است. ارزیابی محصول میتواند شامل پیگیری اینکه آیا اهداف مورد نظر به دست آمدهاند ، بررسی تغییرات در عملکرد کارکنان، یا تأثیرگذاری بر سودآوری و کارایی سازمان باشد.
در هر مرحله، شرکت با استفاده از ابزارهای مختلف مانند برگههای ارزیابی، آزمونهای قبل و بعد از آموزش، مصاحبهها و پیگیریهای عملکردی، اطلاعات را جمعآوری و تحلیل میکند تا اطمینان حاصل کند که برنامه آموزشی مؤثر بوده و اهداف تعیین شده را برآورده کرده است.
مدل CIPP به سازمانها کمک میکند تا نه تنها به نتایج نهایی، بلکه به کل فرآیند برنامه آموزشی توجه کنند، و با این رویکرد جامع، به ارزیابی و تقویت مستمر برنامههای آموزشی و پروژهها بپردازند.