قانون کار و تامین اجتماعی – بخش اول

آنچه در این مطلب می‌خوانید:

در این مقاله به بررسی اجمالی قانون کار و تامین اجتماعی ایران و نکات حائز اهمیت آن‌ها می‌پردازیم.

قانون کار در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران:

• اجبار افراد به کار معین و بهره‌کشی از کار دیگری ممنوع است.
• هرکس حق دارد شغلی را که به آن مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست، برگزیند.

تعریف کار

هر فعالیت فکری یا بدنی که به منظور کسب درآمد (نقدی یا غیر نقدی) صورت پذیرد و هدف آن تولید کالا و یا ارائه خدمت باشد، کار محسوب می شود.

• هر نوع کوششی که خوشی ایجاد کند یا به خاطر لذتی صورت گیرد، کار نیست.
• کار یکی از عوامل تولید است که برای تولید ثروت انجام می‌گیرد.

تاریخچه قانون کار

تصویب این قانون نتیجه مبارزات شورای متحده مرکزی اتحادیه‌های کارگری و زحمت‌کشان ایران بود. اولین بار در قانون مدنی مصوب سال ۱۳۰۷ در مواد ۵۱۲ و ۵۱۵ راجع به اجاره اشخاص خدمه و کارگر بحث گردیده است. مجلس دو سال بعد از ارائه توسط دولت، حاضر به بررسی آن شد اولین قانون کار ایران در ۱۳۲۸ توسط مجلس شورای ملی در ۲۱ ماده و ۱۵ تبصره تصویب شد.
شرکت نفت انگلیس حاضر به پذیرش این قانون نشد و در پی آن با اعتصاب کارگران در بخش‌های مختلف صنعت نفت، درگیری‌های گسترده‌ای میان کارگران و پلیس روی‌ داد.
دومین قانون کار، در ۶۰ ماده و ۳۳ تبصره در سال ۱۳۳۷ توسط دولت منوچهر اقبال و با مشاوره سازمان بین المللی کار تهیه و پس از تصویب مجلس جایگزین قانون قبلی شد.
سومین قانون کار، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۶۹ در ۲۰۳ ماده و ۱۲۱ تبصره در مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب رسید و به اجرا گذارده شد. این قانون در مناطق آزاد کشور موضوعیت ندارد.
ممنوعیت تحصن و اعتصاب و تظاهرات و همچنین داشتن سندیکاهای کارگری از مهمترین رویدادهای پس از انقلاب در زمینه قوانین و شرایط کار بود.

در سال ۱۳۷۸ کارگاه‌ها و مشاغل دارای ۵ نفر کارگر و کمتر تا پایان برنامه سوم توسعه از شمول قانون کار معاف شدند.

فصل ها و مباحث قانون کار

برای بررسی خدمات آموزش، مشاوره و پیاده‌سازی پروژه‌های حوزه مشاوره مدیریت خانه منابع انسانی می‌توانید به صفحه معرفی خدمات مراجعه نموده و یا با شماره ۸۲۸۰۱۵۱۰-۰۲۱ تماس حاصل فرمایید.

خدمات تخصصی خانه منابع انسانی

• کلیه کارفرمایان، کارگران، کارآموزان، کارگاه‌ها، موسسات تولیدی، صنعتی، خدماتی و کشاورزی  مکلف به تبعیت از این قانون می‌باشند.
• کارگران کارگاه‌های خانوادگی که انجام کار آن‌ها منحصراً توسط صاحب کار و همسر و اولاد وی انجام می‌شود مشمول مقررات این قانون نخواهند بود.
• اشخاص مشمول قانون استخدام کشوری یا سایر قوانین و مقررات خاص استخدامی نیز از پوشش این قانون خارج هستند.

قلمرو قانون کار

• موسسات تولیدی و صنعتی
• کلیه کارفرمایان
• موسسات خدماتی
• کارآموزان
• کلیه کارگران
• کارگاه‌ها
• موسسات کشاورزی