لینک کوتاه:
https://hrhome.ir/?p=11512آنچه در این مطلب میخوانید:
مصاحبههای مبتنی بر شایستگی، اینکه متقاضی رفتارهای مناسبی برای نقش دارد یا خیر را ارزیابی میکنند و بر این فرض تکیه دارند که رفتار گذشته بهترین پیشبینی کننده رفتار آینده است.
مصاحبههای مبتنی بر شایستگی اغلب با عنوانهای زیر نیز شناخته میشوند:
- مصاحبههای موقعیتی – Situational interviews
- مصاحبههای رفتاری – Behavioural interviews
- مصاحبههای ساختار یافته – Structured interviews
- مصاحبههای مبتنی بر شواهد – Evidence-based interviews

شایستگی چیست؟
واژه شایستگی به مهارت هایی اطلاق میشود که برای دستیابی به سطح عملکرد موثر در شغل ضروری است. هر شغلی دارای مجموعهای از شایستگیهای کلیدی است که برخی از آنها ضروری و برخی دیگر مطلوب هستند و همه برای انجام درست کار مورد نیاز هستند. شایستگیها از کارفرمایی به کارفرمای دیگر متفاوت است، اما اکثر کارفرمایان معمولاً ترکیبی از شایستگیهای خاص شغل و شایستگی های عمومی دارند که در سراسر صنعت رایج است.
انواع شایستگیها
شایستگیهای شخصی – Personal competencies
به ویژگیهای شخصی مورد نیاز برای یک نقش توجه میکند و روی حوزههای کلیدی مانند قاطعیت، صداقت، استقلال، انعطاف پذیری، سرسختی، ریسک پذیری و غیره تمرکز دارد.
شایستگیهای بینفردی – Interpersonal competencies
توجه به نحوه برخورد شخص با دیگران. حوزههایی مانند ارتباطات، اجتماعی بودن، متقاعدسازی، حساسیت بین فردی و توانایی کار به عنوان بخشی از یک تیم را پوشش میدهد.
شایستگیهای انگیزشی – Motivational competencies
به مواردی که متقاضی را هدایت میکنند و ویژگیهایی که برای موفقیت در نقش مورد نیاز است، تمرکز دارد. رفتارهایی مانند انرژی، خودانگیختگی، تابآوری، ابتکار، تعهد و خدماتگرایی در این زمینه حیاتی هستند.

شایستگیهای تصمیمگیری -Decision-making competencies
به ویژگیهای شناختی مانند مهارتهای تحلیلی، حلمسئله عددی، قضاوت، بینش، خلاقیت و مهارتهای کارآفرینی اشاره دارد.
افراد و شایستگیهای سازمانی – People and Organisational competencies
به توانایی فرد در مدیریت دیگران و تمرکز بر حوزههای کلیدی مانند رهبری، توانمندسازی، برنامهریزی استراتژیک، حساسیت شرکتی و کنترل مدیریت اشاره دارد.
چگونه می توانم بگویم که آیا یک مصاحبه مبتنی بر شایستگی داریم یا یک مصاحبه عمومی؟
شرح شغل و سیاست سازمان تعیینکننده نوع مصاحبه میباشد. بسیاری از کارفرمایان از ابتدا از رویکرد مبتنی بر شایستگی استفاده میکنند و شرح شغل را طوری طراحی میکنند که فهرستی از شایستگیهای مورد نیاز برای آن شغل را شامل شود. در مصاحبه، شایستگیهای ذکر شده ممکن است با جزئیات بیشتری بررسی شود و نمونههای بیشتری از رفتارها و شایستگیهای مورد نظر جستجو شود.
سبک مصاحبه مبتنی بر شایستگی
این قالب مصاحبه ممکن است برای بسیاری از مصاحبهشوندگان سفت و سخت، غیر طبیعی و غیر دوستانه به نظر برسد، اما علاوه بر ارائه شواهدی مبنی بر شایستگیهای مرتبط با شغل، به عنوان یک روش انتخاب منصفانه نیز تلقی می شود زیرا از همه داوطلبان دقیقاً سوالات یکسانی پرسیده میشود.
در این سبک مصاحبه، تمرکز باید روی فرد باشد، حتی اگر فرد کارهایش را گروهی انجام داده باشد. مصاحبهکنندگان میخواهند بدانند که نقش خاص متقاضی در دستیابی به نتیجه مطلوب چه بوده است.

سوالات مصاحبه مبتنی بر شایستگی از نظر نوع کمی با سوالات استاندارد متفاوت است. پرسشها به گونهای طراحی میشوند که رفتارها و تجربیات گذشته متقاضی را بررسی کنند.
به عنوان مثال:
موقعیتی را توصیف کنید که …
زمانی را مثال بزنید که …
مصاحبهگر پاسخهای متقاضی را در برابر هر یک از شایستگیهای مورد نیاز یا مورد نظر ارزیابی میکند و سوالاتی در مورد موارد زیر میپرسد:
- رفتارها و عملکرد گذشته
- درس گرفتن از رفتارهای گذشته
- سازگاری آینده با شغل جدید
- دانش و درک مسائل مربوط به شغل
فرد در برابر هر شایستگی سنجیده میشود و یک درجه مهارت به متقاضی اختصاص داده میشود.
به عنوان مثال رتبه بندی میتواند به شکل های زیر باشد:
- انتظارات را برآورده نمی کند، انتظارات را برآورده می کند، بیش از انتظارات است
- سطح ۱ -۲ – ۳
استفاده از مدل CBI
مدل CBI (مصاحبه مبتنی بر شایستگی) ساختار بسیار خوبی است که میتوانید در جلسه مصاحبه استفاده کنید:
C/Circumstances– شرایط: وضعیت یا شرایط پیرامون موضوع را توصیف کنید.
B/ Behaviour– رفتار: اقدامات خاصی را که برای غلبه بر موضوع یا مشکل انجام داده اید، شرح دهید.
I/Impact– تاثیر: نتایج به دست آمده و تأثیر ایجاد شده در نتیجه اقدامات متقاضی را بررسی کنید.
